Percutaneous Electrical Nerve Stimulation (PENS) – zarys metody i przegląd badań (I).

Percutaneous Electrical Nerve Stimulation (PENS) – zarys metody i przegląd badań (I).

Stosowanie prądu elektrycznego w terapii bólu mięśniowo-szkieletowego znane jest w fizjoterapii od wielu lat. W 1967 roku Wall i Sweet opublikowali badanie w czasopiśmie Science zatytułowane “Temporary Abolition of Pain in Men”, przedstawiające wyniki leczenia różnych dolegliwości bólowych za pomocą prądu u 8 pacjentów. Najbardziej znaną formą leczenia bólu prądem elektrycznym jest TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation). Niestety, mimo wielu badań i przeglądów dotyczących skuteczności tej formy leczenia bólu, wyniki nie są konkluzywne (Resende et al. 2018).

Kolejną znaną formą leczenia bólu prądem jest Percutaneous Electrical Nerve Stimulation (PENS). Można przetłumaczyć tę nazwę na język polski jako Przezskórna Elektryczna Stymulacja Nerwu. Tutaj jednak mogą pojawiać się pewne niejasności, ponieważ angielskie słowo transcutaneous również może być przetłumaczone na język polski jako “przezskórny”. Jak zatem jest różnica między TENS i PENS? 

Słowo transcutaneous w medycynie oznacza: pośrednie przenikanie, wprowadzanie czy penetrację substancji/bodźca przez nienaruszoną skórę. Natomiast słowo percutaneous oznacza procedurę w której dochodzi do bezpośredniej penetracji tkanki skórnej. W przypadku TENS i PENS, różnica polega na tym, że TENS wprowadza prąd przez elektrody powierzchniowe (bez naruszenia skóry), natomiast PENS dostarcza prąd przez elektrodę podłączoną do wprowadzonej wcześniej przez skórę igły (z naruszeniem tkanki skórnej), najczęściej w okolicę nerwu obwodowego.

Należy rozróżniać między PENS i elektroakupunkturą. W przypadku PENS, igły wprowadzane są w określone tkanki,struktury anatomiczne zgodne z rozumowaniem medycyny zachodniej. Elektroakupunktura polega na wprowadzaniu igły w obszary tak zwanych punktów akupunkturowych opisywanych w Tradycyjnej Chińskiej Medycynie. 

W bazach naukowych typu PubMed czy Medline znajdziemy różne nazwy nawiązujące do metody PENS takie jak: ultrasound-guided percutaneous neuromodulation, percutaneous neuromodulation, percutaneous neuromodulation therapy, percutaneous electrical stimulation, electrical dry needling, peripheral nerve stimulation, percutaneous TENS.

Wśród potencjalnych mechanizmów działania PENS wymienia się działanie na zasadzie bramki kontrolnej poprzez blokowanie sygnałów do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) wysyłanych przez mniej zmielinizowane włókna nocyceptywne (Campbell&Taub,1973), aktywację tak zwanych zstępujących mechanizmów hamowania bólu (Botelho et al.,2018; Da Graca-Tarrago et al., 2016, 2019).PENS stosuje się nie tylko w modulacji dolegliwości bólowych. Możemy też znaleźć badania dotyczące zastosowania PENS w leczeniu dysfunkcji układu moczowego (Gaziev et al.,2013).

Chcesz więcej wiedzy teoretycznej i praktycznej? Już w grudniu zapraszamy na PIERWSZE w Polsce szkolenie z autorem jednych z pierwszych badań naukowych z zakresu PENS – Percutaneous Electrical Nerve Stimulation: https://atmis.pl/kurs-pens-przezskorna-elektryczna-stymulacja-nerwu/

Autor opracowania: Mateusz Kobylarz

Akademia Terapii Manualnej i Igłoterapii Suchej – ATMIS

Literatura:

Wall, P., & Sweet, W. (1967). Temporary abolition of pain in man. Science, 155, 108–109.

Resende, L., Merriwether, E., Rampazo, É. P., Dailey, D., Embree, J., Deberg, J.,Sluka, K. A. (2018). Meta-analysis of transcutane- ous electrical nerve stimulation for relief of spinal pain. European Journal of Pain, 22, 663–678.

Campbell, J. N., & Taub, A. (1973). Local analgesia from percutane- ous electrical stimulation. A peripheral mechanism. Archives of Neurology, 28, 347–350.

Botelho, L., Angoleri, L. L., Zortea, M., Deitos, A., Brietzke, A., Torres, I. L. S., Caumo, W. (2018). Insights about the neuroplasticity state on the effect of intramuscular electrical stimulation in pain and disability associated with chronic myofascial pain syndrome (MPS): A double-blind, randomized, sham-controlled trial. Frontiers in Human Neuroscience, 12, 388.

Da Graca-Tarragó, M., Deitos, A., Brietzke, A. P., Torres, I. L. S., Stefani, L. C., Fregni, F., & Caumo, W. (2016). Electrical intra- muscular stimulation in osteoarthritis enhances the inhibitory sys- tems in pain processing at cortical and cortical spinal system. Pain Medicine, 17, 877–891.

Da Graca-Tarragó, M., Lech, M., Angoleri, L. D. M., Santos, D. S., Deitos, A., Brietzke, A. P., Caumo, W. (2019). Intramuscular electrical stimulus potentiates motor cortex modulation effects on pain and descending inhibitory systems in knee osteoarthritis: A randomized, factorial, sham- controlled study. Journal of Pain Research, 12, 209–221.

Gaziev, G., Topazio, L., Iacovelli, V., Asimakopoulos, A., Di Santo, A., De Nunzio, C., & Finazzi-Agrò, E. (2013). Percutaneous tib- ial nerve stimulation (PTNS) efficacy in the treatment of lower urinary tract dysfunctions: A systematic review. BMC Urology, 13, 61.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

div#stuning-header .dfd-stuning-header-bg-container {background-image: url(https://atmis.pl/wp-content/uploads/2018/07/elektroaku.png);background-size: cover;background-position: center center;background-attachment: scroll;background-repeat: no-repeat;}#stuning-header div.page-title-inner {min-height: 620px;}
%d bloggers like this: