Pacjentka po cięciu cesarskim ze stałym, piekącym bólem blizny. Sportowiec z przewlekłym bólem pachwiny, u którego rezonans nie wykazuje żadnego uszkodzenia strukturalnego. Pacjent po operacji przepukliny, u którego dolegliwości nie mijają miesiącami mimo intensywnej rehabilitacji.

Znasz te scenariusze ze swojego gabinetu? Kiedy terapia manualna i standardowe protokoły zawodzą, a ból „nie pasuje” do klasycznych wzorców ortopedycznych, problem często leży w układzie nerwowym.

Z pomocą przychodzi najnowsza publikacja (2026) w Ultrasound Int Open, której autorem jest dr Juan Antonio Valera-Calero – uznany autorytet naukowy i wykładowca Akademii ATMIS. Przedstawiamy pierwszą część praktycznego atlasu, w którym precyzyjna diagnostyka USG nerwów splotu lędźwiowego odmieni Twoje podejście do leczenia przewlekłego bólu brzucha i pachwiny.

Dlaczego palpacja to za mało?

Nerwy splotu lędźwiowego (biodrowo-podbrzuszny, biodrowo-pachwinowy i płciowo-udowy) to struktury niezwykle cienkie i charakteryzujące się dużą zmiennością anatomiczną. Są one praktycznie niemożliwe do precyzyjnego zlokalizowania za pomocą samej palpacji. Leczenie „w ciemno” w tych obszarach jest nie tylko mało skuteczne, ale również obarczone ryzykiem.

Aby bezpiecznie i skutecznie przeprowadzić celowaną neuromodulację (PENS) lub blokadę, niezbędne jest trafienie dokładnie w przestrzeń okołonerwową – a to gwarantuje wyłącznie użycie ultrasonografu (USG).

Obrazowanie nerwów w USG – złote zasady

Zanim zaczniesz szukać konkretnych gałęzi, przypomnij sobie podstawy sonofeedbacku opisane przez dr. Valerę-Calero:

• Struktura: Prawidłowy nerw w obrazie USG przypomina „plaster miodu” (widoczne pęczki i nasierdzie).

• Anizotropia: Aby uniknąć artefaktów, trzymaj sondę prostopadle do nerwu i stosuj bardzo mały docisk.

• Dobór sprzętu: Do struktur płytkich używaj sondy liniowej, a do głębokich – konweksowej.

Atlas USG: Gdzie szukać nerwów splotu lędźwiowego?

Dzięki precyzyjnej nawigacji USG, możesz zdiagnozować przyczynę bólu i zaplanować skuteczną interwencję. Oto zestawienie najważniejszych nerwów z tej grupy:

1. Nerw biodrowo-podbrzuszny (IHN)

Odpowiada za unerwienie dolnej ściany brzucha. Jego uwięźnięcie to częsta przyczyna opornego na leczenie bólu nadłonowego.

• Pozycja i sprzęt: Pacjent w leżeniu tyłem; sonda liniowa.

• Ułożenie sondy: Skośnie, wzdłuż linii łączącej kolec biodrowy przedni górny (ASIS) z pępkiem.

• Okno akustyczne / Punkt odniesienia: Szukaj w płaszczyźnie między mięśniem skośnym wewnętrznym a mięśniem poprzecznym brzucha (nieco wyżej niż nerw biodrowo-pachwinowy).

• Wskazania kliniczne: Ból dolnej ściany brzucha, ból pooperacyjny, ból nadłonowy, blokada diagnostyczna.

2. Nerw biodrowo-pachwinowy (IIN)

Kluczowa struktura w diagnostyce różnicowej przewlekłego bólu u sportowców oraz u pacjentów chirurgicznych.

• Pozycja i sprzęt: Leżenie tyłem; sonda liniowa.

• Ułożenie sondy: Podobnie jak przy IHN (skośnie na linii ASIS-pępek), ale umiejscowiona bardzo blisko kolca biodrowego (ASIS).

• Okno akustyczne / Punkt odniesienia: Przestrzeń pomiędzy mięśniem skośnym wewnętrznym a poprzecznym brzucha.

• Wskazania kliniczne: Neuralgia biodrowo-pachwinowa, przewlekły ból po operacji przepukliny, blokada nerwu.

3. Nerw płciowo-udowy (GFN)

Odpowiada za tkliwość i nadwrażliwość w rejonie genitaliów oraz przedniej części uda.

• Pozycja i sprzęt: Leżenie tyłem; sonda liniowa.

• Okno akustyczne / Punkt odniesienia:

  • Gałąź płciowa: Okolica łonowa, w bezpośrednim sąsiedztwie powrózka nasiennego.

  • Gałąź udowa: Należy jej szukać bocznie od tętnicy udowej.

• Wskazania kliniczne: Neuralgia płciowo-udowa, głęboki, przewlekły ból pachwiny, selektywna blokada różnicująca.

Co to oznacza dla Twojej praktyki?

Dzięki tej wiedzy i zastosowaniu sonofeedbacku, przestajesz zgadywać. Jeśli trafia do Ciebie pacjent z bólem pachwiny, który nie reaguje na rozluźnianie mięśniowo-powięziowe, masz w ręku potężne narzędzie diagnostyczne. Obrazowanie USG pozwala na różnicowanie problemów strukturalnych od neuralgii i otwiera drogę do ultra-precyzyjnych, bezpiecznych zabiegów z użyciem igły. Nie polegaj wyłącznie na swoich dłoniach tam, gdzie anatomia wymaga precyzji rzędu milimetrów.

WEJDŹ NA WYŻSZY POZIOM BEZPIECZEŃSTWA. NAUCZ SIĘ PRECYZYJNEJ NAWIGACJI NA KURSIE DIAGNOSTYKI USG (SONOFEEDBACK) W AKADEMII ATMIS!